Casestudy: 9 succesfactoren van Ordina-MOOC

Hoe maken we leren toegankelijker voor de wereld? Vanuit die gedachte begonnen François Walgering en Jos Maassen in 2014 met MOOCFactory. Met hun bedrijf bieden ze MOOCs, Massive Online Courses, en SPOCs, Small Private Online Courses, aan voor onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven. Leren kan nu radicaal anders. Bijvoorbeeld door een online platform te gebruiken. Sociaal, persoonlijk en meetbaar. Een succesvolle casus van een MOOC in het bedrijfsleven was die van ICT-dienstverlener Ordina: ‘DevOps, a way of working.’ Waarom was die MOOC zo’n hit? Negen succesfactoren op een rij.

 

Hoe het allemaal begon: de eerste MOOC
In 2006 lanceerde de University of Stanford de eerste Massive Open Online Course. De MOOC ging over artificiële intelligentie, telde 165.000 deelnemers en was het begin van een leerrevolutie. Iedereen kon gratis onlinecolleges bij een gerenommeerde universiteit volgen. Steeds meer onderwijsinstellingen namen dit voorbeeld over, met leerplatformen als Coursera en edX als gevolg. Gratis leermogelijkheden, voor iedereen toegankelijk, niet afhankelijk van tijd of plaats. Precies wat MOOCFactory ook voor ogen had.


De MOOCs die onderwijsinstellingen of leerplatformen aanbieden, zijn xMOOCs: grote, massale online colleges waarin het traditionele leraar-leerlingmodel blijft bestaan. Een docent (of een team van docenten) is de kennisbron, deelt die kennis en maakt een online leerprogramma. Deelnemers lezen artikelen, kijken filmpjes, maken opdrachten, beantwoorden vragen en behalen uiteindelijk een certificaat.
In cMOOCs, of connectivity MOOCs, staan sociaal leren en kennis delen centraal. De deelnemersgroep is vaak een stuk kleiner en er is een moderator die de leerstof in goede banen leidt, de deelnemers probeert uit te dagen en discussie op gang helpt. Ook dragen deelnemers zelf nieuwe kennis aan (user generated content) om het onderwerp verder te verbreden en soms ontstaat zelfs een nieuw netwerk binnen een cMOOC.

 

Waarde van MOOCs voor bedrijven
Niet alleen onderwijsinstellingen of leerplatformen hebben baat bij MOOCs. Ook organisaties en bedrijven kunnen winst behalen door een MOOC te organiseren. Zowel intern (met een SPOC, met de P van private), als extern (met een cMOOC). Het hoofddoel voor organisaties is niet zozeer omzet draaien, maar een MOOC levert wel degelijk waarde op. Bijvoorbeeld door kennis te delen met de markt, naamsbekendheid te genereren, gebruikersgegevens te verzamelen of nieuw personeel te werven.

Ordina, een grote ICT-dienstverlener in Nederland, sprong in het diepe en ging aan de slag met een cMOOC: ‘Devops, a way of working’. Een van de eerste openbare MOOCs, georganiseerd door een bedrijf in plaats van door een onderwijsinstelling of leerplatform. Iedereen met ervaring met DevOps mocht en kon meedoen. De MOOC liep storm: binnen enkele weken schreven zich 1.600 mensen in. Wat maakte deze MOOC zo succesvol?

 

Ordina is een grote ICT-dienstverlener in de Benelux. Zij bedenken, bouwen en beheren ICT-toepassingen bij de overheid, in de zorg en de industriële en financiële sector. In mei 2017 besloten zij een cMOOC te organiseren om kennis te delen over DevOps, een veelgehoorde term in het land der ICT’ers. DevOps is een term die bestaat uit de woorden ‘development’ en ‘operations’. Het is een methode waarin de nadruk ligt op samenwerking en communicatie tussen software engineers en andere ICT-specialisten. Bij deze manier van werken komt de gehele ontwikkelcyclus aan bod: van ontwikkeling tot productaflevering en van kwaliteitstests tot het onderhoud van nieuwe releases. DevOps engineers beschikken dus over deze competenties, of zorgen ervoor dat er een team komt waarin de leden goed samenwerken, communiceren en gezamenlijk over die competenties beschikken.

 

Succesfactor 1: Lef
Een MOOC als deze was nog niet eerder in Nederlandse bedrijfsleven gezien. MOOCFactory sprak met het bestuur van Ordina, met het team van Ordina-Academy, van de afdeling DevOps en van de afdeling Marketing. Een samengesteld team van twintig man durfde het aan en begon te experimenteren. Deze betrokken mensen waren nieuwsgierig naar het effect van een grootschalig online sociaal leerplatform voor hun organisatie. Onder de didactische begeleiding van Jos Maassen gaf het MOOC-team gas. En hoe.

 

Succesfactor 2: Een duidelijke MOOCopbouw
In mei 2017 ging de MOOC ‘DevOps, a way of working’ via sociaal leerplatform Curatr van start. In totaal duurde de MOOC vier weken en in elke week werd een ander ‘hoofdstuk’ of ‘level’ behandeld. Door de korte duur en de duidelijke opbouw wisten deelnemers waar ze aan toe waren en bleven ze gefocust. In de hoofdstukken werden onderwerpen behandeld als Cultuur en Organisatie, of Meten en Verbeteren. In die hoofdstukken konden deelnemers steeds ongeveer tien leerobjecten bestuderen: video’s, artikelen, blogs of infographics. Daarbij werden open vragen gesteld, konden deelnemers zelf content toevoegen, op elkaar reageren én punten verdienen.

 

Succesfactor 3: Gamification
Punten verdienen is een bekende manier van gamification in leertrajecten. Door het behalen van badges en het bekijken van een ‘progress bar’ (voortgangsbalkje) kunnen deelnemers zien hoe ze het doen in de MOOC. Ook ten opzichte van elkaar. Op die manier ontstaat een (gezonde) onderlinge competitie: wie heeft de meeste punten verdiend? Wie is het snelst met inleveren? Na het doorlopen van de vier levels kregen de deelnemers een bewijs van deelname: de ultieme beloning.

 

Succesfactor 4: Goede marketing
Marketing is van cruciaal belang voor de naamsbekendheid van een MOOC. Ordina is geen kleine club en detacheert veel ICT’ers door het hele land. Doordat Ordinamedewerkers wisten dat de DevOpsMOOC eraan kwam, konden zij het nieuws in het land en in België verspreiden. Ook lanceerde Ordina persberichten en plaatste LinkedInberichten. Bovendien stond op gerenommeerde websites als Emerce en Computable dat de MOOC er komen zou. Tijdens de MOOC zelf tweetten de deelnemers onder de hashtag #ordinamooc.

 

Succesfactor 5: Hot topic en thuis in ICT
DevOps is al een paar jaar een hot topic in de wereld van IT’ers. Niet alleen medewerkers van Ordina namen deel aan de MOOC, ook IT’ers van buitenaf (uit België, bijvoorbeeld) en geïnteresseerden in DevOps schreven zich in. Bijna alle deelnemers waren computerfähig: ze kennen hun weg in de ICT-wereld en hebben er affiniteit mee. Een nieuw platform is voor hen geen ingewikkelde hobbel. Ook dat hielp mee in de populariteit van de MOOC.

 

Succesfactor 6: Een succesvolle moderator
De moderator, Rob Paeper, begeleidde de deelnemers in de Ordina DevOps-MOOC. En samen met vijf andere moderatoren deed hij het goed. Zij heetten de deelnemers welkom, nodigden ze uit om te discussiëren en hielpen ze herinneren aan opdrachten. Vier weken lang werden de MOOCdeelnemers ondergedompeld in DevOps en uitnodigingen om met elkaar in discussie te gaan. De moderatoren waren van 06:00 tot 23:30 in touw en intrinsiek gemotiveerd; er werd geen overuur geschreven.

De begeleiding van Paeper en andere moderatoren zorgde voor een enorme betrokkenheid en participatie binnen de MOOC: ruim 20.000 reacties en 450 nieuwe leerobjecten werden geüpload door de gebruikers (user generated content). Kennis en ervaringen werden gedeeld. Discussies laaiden op. Deelnemers hielpen elkaar op weg. Kortom: er werd sociaal geleerd, wat ook goed via het gebruikte platform Curatr kan. En met een betrokken moderator die inhoudelijk op de hoogte is, maar ook de ruimte laat aan de deelnemers, is een MOOC al snel succesvol.


Een moderator faciliteert de MOOC, motiveert, inspireert en triggert de deelnemers. Zowel op inhoudelijk vlak, als op sociaal vlak. Een goede moderator stelt vragen als: ‘Wat vind jij van de reactie van Jaap?’, ‘Heb je nog een voorbeeld bij die stelling?’ of ‘Bedankt voor je bijdrage, kun je je antwoord duidelijker toelichten?’ Een moderator daagt deelnemers continu uit om te participeren en houdt de dialoog op gang. E
en andere belangrijke moderatortaak? Nudges. Duwtjes in de rug. Triggers. Een nieuwsbrief sturen bijvoorbeeld, de leerstof samenvatten, nieuwe levels aankondigen. De impact van die duwtjes is groot: deelnemers keren terug in de MOOC en zijn meer betrokken.

 

Succesfactor 7: Goede en rijke content
Het lijkt een open deur, maar goede content is zo belangrijk. Links moeten werken, artikelen zijn liever niet te lang en afbeeldingen helder. Ordina liet filmpjes maken waarin experts vertelden over DevOps. De filmpjes duurden niet lang, het waren minicolleges. Ook plaatste Ordina blogs en andere bronnen met een herkenbare lay-out en professionele uitstraling. En de rest van de content? Die werd geüpload door de deelnemers. Zo ontstond een mooie verzameling van content over DevOps.

 

Succesfactor 8: Cursusmails en triggers
De broodnodige duwtjes in de rug: nieuwsbrieven en andere triggers. Elke maandagochtend stuurde de DevOps-moderator een cursusmail vanuit Curatr naar de deelnemers. Uit de leerdata (learning analytics) bleek dat er een relatie was tussen die cursusmails en een verhoogde participatie in de MOOC. Deelnemers worden getriggerd en gaan weer aan de slag. De cursusmails kondigden niet alleen een nieuw hoofdstuk (level) aan, maar blikten terug op de voorgaande week en presenteerden de belangrijkste facts & figures.

Digitaal leren kent vele voordelen, en deze is gigantisch: MOOCs genereren data. Als MOOC-ontwerper of -organisator kun je dus zien wat er goed gaat en wat beter kan. Dankzij toegankelijke Learning Analytics ligt nog beter leren binnen handbereik. Op een eenvoudige manier kun je zien hoe lang deelnemers zijn ingelogd, hoe actief ze zijn, met wie ze kennis delen en nog veel meer. Analyseren we dat goed? Dan kunnen we nog meer waarde toevoegen.

 

Succesfactor 9: Offline leren
Leren en netwerken doe je niet alleen online. Offline gebeurt er minstens zoveel. Daarom besloot Ordina aan het einde van de MOOC een evenement over DevOps te organiseren waar de MOOC-deelnemers gratis naartoe konden. Daar werden banden versterkt, werd nagepraat en werden zakengedaan. De kroon op het werk!

 

Conclusie
De MOOC van Ordina was succesvol omdat Ordina lef toonde én gebruikmaakte van alle ingrediënten die nodig zijn voor sociaal online leren. Het MOOC-team werkte hard, de marketing was succesvol, de inhoud gedegen en de opbouw helder. Onder de uitstekende begeleiding van de moderatoren voelden de deelnemers aan de MOOC zich onderdeel van een community. Ze werden met elkaar verbonden door hun interesse in DevOps. Dankzij de Ordina-MOOC besloten ook organisaties als CapGemini, Strict Consultancy, CEGO België en Kodiezijn MOOCs te organiseren en deden veel bedrijven aanvragen voor interne MOOCs (SPOCs).

 

Extra tip
Het werkt goed om experts, sleutelfiguren en influencers in je MOOC uit te nodigen, zodat potentiële medeMOOC’ers sneller geneigd zijn zich aan te sluiten. Ook dragen deze influencers met hun grotere geloofwaardigheid een steentje bij aan de groepsdruk: andere leden van de MOOC doen beter hun best en reageren eerder op experts. Bovendien komt nieuwe MOOC-kennis weer terecht in de eigen communities van de experts en sleutelfiguren, waardoor die kennis verder verspreid wordt. Win-win.

Leave a Comment:

* - required fields

MOOCFactory © 2017