Kanteling in de samenleving: Waarom blijven we de dingen zo doen….

…….als we andere uitkomsten willen hebben!

Afgelopen week is er een uitzending geweest van Jan Rotmans bij VPRO Tegenlicht over de kanteling die in Nederland en misschien wel wereldwijd aan de gang is.

Hij haalt een paar fundamentele punten aan die absoluut het onderwijs, organisaties en overheid raken! De periode waar we nu in zitten, raakt namelijk ook de learning professionals/opleidingsadviseurs, de onderwijskundigen en docenten binnen het onderwijs.

Hieronder zou ik graag met jullie onze bevindingen vertellen die wij vanuit MOOCFactory meemaken in gesprekken met learning professionals/opleidingsadviseurs, onderwijskundigen en docenten.

We leven niet in ‘een tijd van verandering’ maar ‘een verandering van tijd’; zegt Jan Rotmans!
Jan Rotmans verbaast zich dikwijls over hoe het kan zijn dat vele organisaties en onderwijsinstellingen zich houden bij het houden van het oude. Terwijl we tegelijkertijd met z’n allen zeggen: Zo kan het niet meer…. We moeten met z’n allen veranderen om aansluiting te kunnen blijven houden met de toekomstige medewerker c.q. lerende. We raken, als het al niet zo is, de medewerker c.q. lerende kwijt!

Toekomstige medewerker c.q. lerende?
In presentaties over innovatief leren binnen organisaties en onderwijsinstellingen hebben we het vaak over hoe het oude leren veelal is georganiseerd. Gekscherend vertel ik dan ook dat het oude leren veelal de huidige wereld is binnen verschillende managementlagen binnen organisaties en onderwijsinstellingen. Waarop vaak een reactie komt van herkenning binnen de eigen organisatie.

Deze oude manier van leren is veelal gefocust op het formele leren, waarbij de content verpakt zit in een lange curriculum als een opleiding/cursus of workshop. Tevens is dit vaak instructiegericht waarbij er vanuit wordt gegaan dat de docent/trainer alles weet en de lerende bijna niks. Tevens gaan we hierbij uit dat we met een generieke opleiding iedereen kunnen bereiken, iedereen door hetzelfde programma.

Door deze generieke manier van opleiden wordt het kwaliteitsniveau beheersbaar ervaren. Dit mondt vaak uit in eindeloze leerdoelen, prestatie-indicatoren, EVC’s, urennormen, etc.

FotoDe nieuwe (huidige vanuit de lerende) wereld
De nieuwe wereld van leren is veel meer hybride dan we vanuit de oude wereld kennen. De oude wereld kenmerkt zich bijna als een lineair proces. Als ik het vak fotografie wil leren moet ik een aantal cursussen en opleidingen volgen om vervolgens het vak te kunnen uitvoeren. Terwijl het leren in de nieuwe wereld veel minder gestructureerd is en waarbij we het leren veel meer in eigen hand nemen. Buiten en gedurende bestaande opleidingen en trainingen wordt ook informatie verzameld uit Google, YouTube, Blogs, informatieve websites, Slideshare, learning-apps, MOOCs, SPOCs, etc. Lerenden merken nu langzamerhand dat er al heel veel kennis voor het oprapen ligt, waar je te allen tijde de beschikking over hebt en misschien wel van hele interessante bronnen en/of bekende bloggers.

Opkomst van Social Learning
Social Learning is iets wat we continu met en van elkaar doen, bijvoorbeeld als we op de gang wat vragen aan iemand of even een groep creëren rondom een thema en hierbij discussiëren, etc. Door de vergroting van het initiatief om leren steeds meer in eigen hand te nemen zien we nu ook steeds meer initiatieven over de gehele wereld ontstaan rondom MeetUps of gelijksoortige fysieke bijeenkomsten. Voor deze bijeenkomsten kan je jezelf vrijwel altijd gratis inschrijven en het is mogelijk om de bijeenkomst vrijwillig bij te wonen op een van te voren afgesproken locatie. Verder zien we steeds meer verschillende online expert groepen ontstaan op sites zoals Twitter, LinkedIn, Facebook, Google+, Pinterest. Hier wordt op een geheel eigen manier van elkaar geleerd door het starten van discussies, reageren op discussies en delen van kennis.

Voordelen van Social Learning
In times of rapid change gaat de wereld op het gebied van innovatie en continue verandering enorm snel. Elke seconde worden er in Nederland wel nieuwe ideeën uitgewerkt of complexe (misschien wel complexere dan in het verleden) problemen opgelost.

Hieronder gaat Ben Betts op een heldere manier in op hoe Social Learning deze snelle wereld kan ondersteunen:

Ook wij zien de voordelen van Social Learning die wij bij onze vele klanten zien:

  • Innovatieve ideeën ontstaan vanuit onderaf en hebben enorme draagkracht;
  • Mensen leren met en van elkaar, “netwerken” wordt veelal belangrijk gevonden bij Social Learning;
  • Leren vindt plaats in eigen tijd maar ook gedurende werktijd en dus continu, overal en wanneer het nodig is;
  • Het is een hele motiverende manier van leren doordat mensen snel het gevoel hebben dat ze iemand kunnen helpen door hun kennis en ervaringen te delen, maar voelen zich ook gewaardeerd voor wat ze al wel weten;
  • De discussies die ontstaan sluiten vaak naadloos aan bij de werkelijkheid en/of problematiek op de werkvloer op dat moment;
  • Veelal worden met Social Learning thema’s bediscussieerd met/tussen personen met verschillende achtergronden, ervaringen, opleidingsniveaus en functies. De kruisbestuiving die ontstaat tussen de personen met verschillende achtergronden, ervaringen, opleidingsniveaus en functies, creëert kennis die voorheen nog niet bestond.

Structureren van Sociaal Leren
Naast fysieke en digitale sociale bijeenkomsten zien we ook steeds meer digitale learning tools ontstaan die Social Learning centraal hebben staan. Als basis voor deze sociale tools staat discussievorming rondom een thema centraal. Zo kunnen binnen een digitale omgeving rondom een thema verschillende discussies door subject matter experts gefaciliteerd worden om zo verdieping en verrijking te creëren.

Hierbij worden discussieforums aan verschillende vormen van content zoals YouTube video’s, blogs, informatieve websites, PowerPoints rondom een thema toegevoegd om zo het aangeboden content te verrijken met kennis, vaardigheden, overtuigingen, ervaringen van de deelnemers.

De vraag speelt altijd nog of we überhaupt Social Learning kunnen structureren. Mijn antwoord is: absoluut! Net zoals we bij andere werkvormen, zoals bijvoorbeeld brainstormsessies, structureren.

Ben Betts gaat in de video hieronder op geheel eigen wijze hierop in:

Personen die zich wel en niet goed voelen bij de nieuwe wereld
Bij de vele bezoeken aan organisaties en onderwijsinstellingen onderscheiden we twee groepen. Personen die de nieuwe wereld tegemoet (willen) treden en personen die heel graag willen blijven bij de oude wereld waarbij ze het gevoel hebben dat ze meer controle kunnen uitoefenen.

Personen die graag bij het oude willen blijven geven het volgende aan:

  • Hoe kunnen we bewijzen dat ze aan de urennorm voldoen van het Ministerie van Onderwijs?
  • Hoe weten we dat diegene die achter de computer zit ook daadwerkelijk diegene is?
  • Hoe weten we of het niet onzin is wat ze gaan uploaden of inbrengen in discussies?
  • Hoe kunnen we het materiaal, die ze graag op een social platform willen uploaden, redigeren en misschien wel weigeren?
  • En als ze nu dingen in discussies zeggen die verkeerd zijn, hoe kan ik dat dan corrigeren?
  • Hoe kunnen we bij social learning de leerresultaten meten in een vorm van ROI?
  • Hoeveel tijd zijn mijn medewerkers bezig met social learning?
  • Is dat niet gewoon even een sociaal praatje met elkaar maken? Niet productief dus!

Personen die het nieuwe (willen) omarmen geven het volgende aan:

  • Hoe kunnen we de medewerkers/lerenden relaties en correlaties laten maken en zorgen dat ze een aha-moment krijgen?
  • Hoe trainen we de next-generation met behoud van de ervaring van de oudere medewerkers?
  • Hoe kunnen we zorgen dat fouten die binnen een organisatie/onderwijsinstelling of klas gemaakt worden niet nog een keer gemaakt worden?
  • Hoe kunnen we medewerkers/lerenden onafhankelijk van elkaar en meer self-directed laten leren?
  • Hoe ondersteunen we de medewerkers/lerenden met een social learningplatform bij het nemen van niet gestandaardiseerde beslissingen?
  • Hoe vergroten we de corporate memory van onze organisatie of onderwijsinstelling?
  • Hoe identificeren we binnen de organisatie of onderwijsinstelling de personen met een hoge mate van (schaarse) expertise op bepaalde vakgebieden?

Conclusie
Net als Jan Rotmans al aangaf: “De samenleving kantelt; van een centraal, van bovenaf georganiseerde, verzuilde samenleving naar een decentrale, van onderaf gestuurde netwerksamenleving”, zien wij duidelijk in het onderwijs en in organisaties dat we midden in “de kanteling” zitten van het oude naar het nieuwe leren. De vraag hierbij is: Willen we bij het oude blijven…… of hebben we als learning professionals/opleidingsadviseurs, onderwijskundigen en docenten lef en durf (!) om het nieuwe te omarmen, ook al weten we de uitkomst niet altijd!

Eén ding is zeker….. de kanteling is nu bezig!

 

Zie ook:

2 Comments:

  • juan tates on 5 maart, 2015 at 10:17 Beantwoorden

    Ik onderschrijf de blog volledig. Trainingen en opleidingen is altijd gezien als ‘kostenpost’, maar door de nieuwe ontwikkelingen zou het heel goed snel een ‘opbrengstenplaats’ kunnen worden.

Leave a Comment:

* - required fields

MOOCFactory © 2017